Ֆլորա Աճեմյան

Տիֆլոմանկավարժությունը գիտություն է տեսողության խանգարումով երեխաների կրթության ու դաստիարակության մասին: Այն մտնում է մանկավարժական գիտությունների համակարգի մեջ:

Տիֆլոմանկավարժության հիմնական խնդիրներն են.

* Տեսողության խորը խանգարում ունեցող երեխաների հոգեբանամանկավարժական և կլինիկական ուսումնասիրումը:

* Տեսողության խանգարման ծագումնաբանական ախտորոշումը:

* Մանկական կուրության կամ թույլ տեսողության դեպքում օրգանիզմի չզարգացած գործառույթների փոխհատուցման, շտկման և վերականգնման ուղիները:

* Տեսողության գործառույթի տարբեր բնույթի խախտումների դեպքում անձի ձևավորման և զարգացման պայմանների ուսումնասիրումը ` հաշվի առնելով այդ երեխաների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները:

* Կույր և թույլ տեսնող երեխաների ուսուցման , դաստիարակության , աշխատանքային և պրոֆեսիոնալ պատրաստականության կազմակերպման բովանդակության, մեթոդների և պայմանների մշակումը:

* Տեսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների ճանաչողական հնարավորությունների զարգացմանը նպաստող ուսումնադաստիարակչական գործընթացի ուսումնական պլանների, ծրագրերի , դասագրքերի, տեխնիկական միջոցների գիտական հիմքերի մշակումը:

* Տեսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների մնացորդային տեսողության պահպանման և զարգացման հիգիենիկ միջոցառումների համակարգի մշակումը / լուսավորվածության չափանիշներ, տեսողական ծանրաբեռնվածության ռեժիմը և այլն/:

Տարբերում ենք տեսողության խանգարման հետևյալ աստիճանները.

* Թեթև աստիճանի կարճատեսություն և հեռատեսություն / մինչև 3 դիոպտր/;

* Միջին աստիճանի կարճատեսություն և հեռատեսություն / 3-6 դիոպտր/;

* Բարձր աստիճանի կարճատեսություն և հեռատեսություն / 6-ից բարձր դիոպտր/;

Տեսողության խանգարումների առաջացման պատճառները տարբեր են, և դրանց ազդեցության հետևանքով էլ ի հայտ են գալիս տեսողական օրգանի զանազան հիվանդություններ, իջնում է տեսողության սրությունը, և նույնիսկ կարող է առաջանալ կուրություն: Տեսողության խանգարումների առաջացման հնարավոր պատճառները կարելի է բաժանել երկու խմբի ` բնածին և ձեռքբերովի:

Տեսողության խանգարումների առաջացման հնարավոր պատճառները

Բնածին-Ծննդաբերության ժամանակ,Ժառանգական,Ինֆեկցիոն

Ձեռքբերովի-Ծննդաբերական վնասվածքներ,Ինֆեկցիոն,Բորբոքային,Վնասվածքներ,այրվածքներ

Նորմալ տեսնող երեխան երեք ամսական հասակում իր հայացքը սովորաբար կանգնեցնում է առարկաների վրա, և անհետանում են աչքերի չկոորդինացված շարժումները:

Միայն 14 տարեկանում ամբողջությամբ ձևավորվում է մարդու տեսողության մեխանիզմը:

Ողջ աշխարհում յուրաքանչյուր երրորդը վատ է տեսնում: Առավել անհանգտացնողը դպրոցահասակների կարճատեսության աճի միտումն է, որը հիմնականում առաջ է գալիս պառկած վիճակում ընթերցանությունից, վատ լուսավորությունից, սեղանի անհարմարավետությունից, առանց ընդմիջման տեսողական աշխատանք կատարելուց և այլն: Այս երևույթի կանխման համար անհրաժեշտ է .

* Հիգիենայի կանոնների պահպանումը:

* Ռացիոնալ ռեժիմի ապահովումը:

* Տանը և դպրոցում երեխայի համար հարմարավետ, ճիշտ լուսավորվածությամբ աշխատանքային տեղի ստեղծումը:

* Ճիշտ կեցվածքի ձևավորումը և զարգացումը:

Мама – первое слово, главное слово в каждой судьбе.
Мама жизнь подарила, мир подарила мне и тебе.

Так бывает – ночью бессонною
Мама потихоньку всплакнет,
Как там дочка, как там сынок ее –
Лишь под утро мама уснет

Мама – первое слово, главное слово в каждой судьбе.
Мама жизнь подарила, мир подарила мне и тебе
Мама землю и солнце, жизнь подарила мне и тебе.

Так бывает – если случится вдруг
В доме вашем горе-беда –
Мама, самый лучший, надежный друг,
Будет с вами рядом всегда.

Мама – первое слово, главное слово в каждой судьбе,
Источник teksty-pesenok.ru
Мама жизнь подарила, мир подарила мне и тебе.
Мама землю и солнце, жизнь подарила мне и тебе.

Так бывает, станешь взрослее ты
И, как птица, ввысь улетишь,
Кем бы ни был, знай, что для мамы ты –
Как и прежде – милый малыш!

Мама первое слово, главное слово в каждой судьбе.
Мама жизнь подарила, мир подарила, мне и тебе.

https://youtu.be/_EC2VOY4UMc

1.

Больше всех я люблю
Мамочку мою,
Папу, брата и сестренок —
Всю мою семью.
Каждый день я встаю
И песенку пою
Про самую лучшую
Мамочку мою.

Припев:
Мамочка моя милая,
Самая красивая,
Нежная, любимая
Мамочка моя.

2.
Всей семьею большой
Дружно мы живем.
Мы рисуем, поем,
Строим новый дом.
В биллиард, волейбол
Любим поиграть,
Путешествовать,
С дельфином
Плавать и нырять.

Припев.

3
Маму с праздником весны
Поздравляем мы
И подарим ей розы —
Нежные цветы,
Нарисуем небо, солнце
И мою семью
А я любимой мамочке
Песенку спою.

Припев.

https://youtu.be/cmblNz2WHD4

The day is March 18, 09:20 — 10:05.

Aim of the work: to introduce the names of body parts in English to children with the help of funny songs and videos.

The task: Make children repeat all that has been passed and learn new lesson.

Steps: repeat the past, learn new lesson.

Result: Children know the names of body parts in the English language.

1.Որն է ՄԻԱՎ վարակի աղբյուրը։

Հիվանդ մարդը։

2.Որոնք են ՄԻԱՎ-ի փոխանցման ճանապարհները։

1. Արյան ճանապարհով
2. Սեռական ճանապարհով
3. Մորից-երեխային (հղիության, ծննդաբերության, կրծքով կերակրելու ժամանակ)

3.Ինչպես խուսափել Միավ-ով վարակվելուց։

Պետք է ունենալ պատասխանատու վարքագիծ. չունենալ պատահական զուգընկեր, չօգտագործել ներերակային թմրանյութեր:

4.Վարակվելուց որքան ժամանակ անց կարելի է արյան մեջ հայտնաբերել ՄԻԱՎի նկատմամբ հակամարմիններ:

Վարակվելու պահից վեց ամիս անց կարելի է հետազոտվել ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ հակամարմինների հայտնաբերման համար:

5.Ով կարող է վարակվել ՄԻԱՎ-ով։

Ցանկացածը։

6.Ինչպիսին կարող է լինել ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ հտազոտության արդյունքը։

«պատուհանի շրջանում»
«Պատուհանի շրջանը» այն ժամանակահատվածն է, երբ մարդը հնարավոր է, որ վարակված է, բայց դեռ հակամարմիններ չկան նրա արյան մեջ, և հետազոտության պատասխանը կարող է լինել բացասական՝ այսինքն ՄԻԱՎ վարակ չհայտնաբերվի: «Պատուհանի շրջանը»կարող է տևել՝ 3-ից մինչև 6 ամիս:

7.Որոնք են ՁԻԱՀ-ի ժամանակ առավել հաճախ հանդիպող հիվանդությունները։

Օրինակ՝ թոքերի տարբեր հիվանդություններ, տուբերկուլոզ, քաղցկեղային հիվանդություններ, և այլն:

8.Ինչ ազդեցություն է գործում ՄԻԱՎ –ը մարդու օրգանիզմի վրա։

Իմուն-դեպրեսիոն ազդեցությունը։

9.Որ կենսաբանական հեղուկներն են պարունակում ՄԻԱՎ- առավել մեծ քանակները։

Արյունը, սերմնահեղուկը, կրծքի կաթը: Վարակված մարդու բոլոր կենսաբանական հեղուկներում լինում է ՄԻԱՎ-ը, սակայն բացի վերը նշված հեղուկներից, ուրիշ ոչ մի հեղուկ չի պարունակում վարակելի քանակությամբ ՄԻԱՎ:

10.Որտեղ կարելի է հետազոտվել ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ։

Տեղամասային պոլիկլինիկայում:

11.Վարակվելուց որքան ժամանակ անց կարող են ի հայտ գալ առաջին նշանները։

Վարակվելուց հետո 3-7 տարի դեռ մարդը եթե չի հետազոտվել, կարող է չիմանալ իր վարակված լինելու մասին: Սական տարիներ անց իմունային համակարգի ընկճվելու հետ կարող են առաջանալ սիմպտոմներ, բայց մինչ այդ մարդը չհետազոտվի ՄԻԱՎ-ի հակամարմինների նկատմամբ, ոչ ոք չի կարող ուրիշ ոչ մի հետազոտության հիման վրա ասել, որ այդ մարդը ունի ՄԻԱՎ վարակ:

12.Վարակվելուց  որքան ժամանակ անց կարող է զարգանալ ՁԻԱՀ –ի փուլը։

Եթե ՄԻԱՎ-ով վարակված մարդը չի հետազոտվել և չի օգտագործում հակառետրովիրուսային դեղամիջոցներ, ապա ՁԻԱՀ-ը կարող է զարգանալ 3-7 տարում: Բայց եթե հետազոտվել է, և կանոնավոր, ամեն օր խմում է իր նշանակված դեղերը, ապա մինչև նրա կյանքի վերջ ՁԻԱՀ-ը չի զարգանա:

13.ՁԻԱՀ –ի զարգացումն ինչի հետևանքով կարող է արագանալ:

ՁԻԱՀ-ը կարող է զարգանալ և արագանալ, եթե հիվանդը չի կատարում բժիշկի նշանակումները և կանոնավոր չի խմում հակառետրովիրուսային դեղահաբերը:

https://youtu.be/1hwxgtD7lq4

Կոխլեար իմպլանտանտը փոքր էլեկտրոնային սարքավորում է, որը կարող է վիրաբուժական միջոցով տեղադրվել խուլ մարդկանց ականջի մեջ` հնարավորություն տալով նրանց լսելու: Առաջին անգամ այն կիրառվել է Ամերիկայում` 20 տարի առաջ, և հիմա հազարավոր խուլ մարդիկ օգտվում են դրանցից:

Ինչպե՞ս է այն աշխատում:

Այս վիրահատությունը կիրառվում է նրանց մոտ, որոնց մոտ վնասված են ներքին ականջում գտնվող մազիկավոր բջիջները, բայց դեպի ուղեղ գնացող նյարդը պահպանված է:

Իմպլանտանտը աշխատում է որպես նյարդի էլեկտրոնային գրգռիչ: Բարակ էլեկտրոդը տեղադրվում է ներքին ականջում` նյարդի կողքը` խխունջի ներսում կամ դրսում: Այն հոսանք է ստանում փոքր սարքավորումից, որը տեղադրվում է մաշկի տակ` ականջի հետևում: Այդ սարքը ընկալում է դրսի ձայները և էլեկտրական ազդանշան ուղարկում դեպի էլեկտրոդ:

Այդ վիրահատության հետագա արդյունքները:

Կոխլեար իմպլանտանտը, իհարկե, չի կարող մարդուն տալ նորմալ լսողություն, բայց հնարավորություն է տալիս լսելու լայն դիապազոնի տարբեր ձայներ, և երեխան օգտագործում է այդ սարքը որպես էլեկտրոնային ականջ: Այդպիսի երեխաները հետվիրահատական շրջանում կարիք են ունենում երկարատև պարապմունքների սուրդոմանկավարժի հետ: Այդ պարապմունքները կարող են տևել 2-3 տարի:

Ծանրալսության ախտորոշումը և լսողության իջեցման աստիճանը որոշվում են սուրդոլոգիական կամ աուդիոլոգիական կենտրոններում:Այնտեղ դիմողը կստանա մասնագիտական օգնություն: Աուդիոմետրիստը կստուգի ականջի ֆիզիոլոգիական վիճակը: Այդ կենտրոններում աշխատում են նաև սուրդոմանկավարժներ, որոնք լսողության ծանր կորուստների դեպքում սիստեմատիկ պարապմունքների շնորհիվ զարգացնում, շտկում են խոսքը, և նախապատրաստում երեխային դպրոց գնալու:

Օտոլարինգոլոգը`քթի, կոկորդի և ականջի հիվանդությունների մասնագետ է: Անհրաժեշտության դեպքում, ստուգելով ականջը, նա կարող է պարզել ծանրալսության պատճառները: Նա ստուգում է նաև քիթը և ըմպանը, որովհետև դրանք սերտ կապի մեջ են ականջի հետ: Բոլոր ծանրալսության դեպքերը պետք է ստուգվեն մասնագետի կողմից, քանզի պատճառը կարող է լինել շատ հասարակ և հեշտ բուժելի:

Այսպիսով ծանրալսության ախտորոշումը ընդգրկում է ականջի, քթի և կոկորդի ստուգումը, մի քանի հեշտ անցկացվող ապարատային լսողության ստուգումներ, որոնք ոչ մի տհաճություն չեն պատճառում:

Կամերտոնալ ստուգումը հնարավորություն է տալիս տարբերել կոնդուկտիվ և նեյրոսենսոր ծանրալսությունները: Կոնդուկտիվ ծանրալսության դեպքում ձայնը ավելի հեշտ է ընկալվում, եթե կամերտոնի վիբրացիան անցնում է գանգի ոսկրով  (ոսկրային հաղորդականություն), քան օդով`ականջով անցնելիս (օդային հաղորդականություն), քանի որ տուժած է օդային հաղորդականությունը:

1. Տոնալ աուդիոմետրիա

Լսողության իջեցման աստիճանի մասին ամենաճշգրիտ տվյալները կարելի է ստանալ աուդիոմետրիայի միջոցով: Ականջակալներով առաջարկվում են տարբեր հաճախականության և տարբեր ուժգնության մաքուր ձայներ: Նշվում են լսված կետերը, գծվում է գծագիր, որը ցույց է տալիս լսողության իջեցման աստիճանը (դեցիբելներով կամ dB): Եթե մարդը լսում է 20-ից բարձր dB, ապա լսողությունը նորմալ է: Եթե իջեցումը մինչև 40 dB է` խոսակցության ընկալումը դժվարացված է,  60 dB լսողության իջեցումը նշանակում է լսում է միայն ճչացող ձայներ: Տոնալ աուդիոմետրիան հնարավորություն չի տալիս որոշելու, թե ինչպես է մարդն ընկալում ձայների կոմպլեքսը խոսակցության ժամանակ, բայց տալիս է շատ հարուստ տեղեկություններ ախտորոշման համար:

1. Խոսակցական աուդիոմետրիա

Որոշել, թե ինչ պարզությամբ է ընկալում խոսքը, կարելի է տարբեր տարածություններից շշուկի կամ խոսակցական ձայնի ընկալման փորձը կատարելով: Ավելի ստույգ տվյալներ ստանալու համար կատարվում է խոսակցական աուդիոմետրիա: Դրա համար կա հատուկ ընտրված բառերի ցանկ, որը կօգնի ի հայտ բերել լսողության իջեցման պատճառները: Ականջակալների միջոցով հաղորդվում են տարբեր բառեր և ճիշտ ընկալվածների հիման վրա գծվում է կորագիծ:

1. Խաղային աուդիոմետրիա

Փոքր տարիքի երեխաների լսողության ստուգումը ( 2-5 տարեկան ) բավական դժվարություն է ներկայացնում` կապված տարիքի, խոսքի բացակայության, ստուգման խնդրի ընկալման հետ: Այդպիսի դեպքերում օգտագործվում է խաղային աուդիոմետրիա, որի ժամանակ , զուգակցելով ձայնի իմպուլսը որևէ շարժվող կամ լուսավորող խաղալիքի հետ, պայմանական ռեֆլեքսի առաջացման միջոցով գրանցվում է երեխայի կողմից ձայնի մինիմալ ուժգնությունը:

1. Տիմպանոմետրիա

Ի տարբերություն բոլոր վերոհիշյալ ստուգման ձևերի, տիմպանոմետրիան օբյեկտիվ ստուգման ձև է, այսինքն` կապված չէ երեխայի խոսակցական կամ մտավոր հնարավորությունների հետ: Երեխայի ականջում հնչեցնում են ցածր հաճախականության ձայն, և սարքավորումը մեխանիկորեն գրանցում է միջին ականջի վիճակը, ախտորոշում այդ հատվածի հետ կապված ծանրալսության պատճառները:

1. Օբյեկտիվ աուդիոմետրիա

Լսողության ստուգման այս ձևը կիրառվում է մինչև 3 տարեկան հասակի և մտավոր թերզարգացումով երեխաների մոտ: Հատկապես այս ստուգումը կարևոր է ռիսկի խմբի երեխաների համար, որոնք ծնվել են անհաս, վաղաժամ, կապտած, որոնք վաղ մանկական հասակում տարել են ինֆեկցիաներ, օրինակ` մենինգիտ: Այդ երեխաները շուտ ախտորոշման և բուժման կարիք ունեն, քանզի դրանից է կախված բուժման արդյունավետությունը:

Այս ստուգման ձևը չի պահանջում երեխայի ակտիվ մասնակցությունը, օբյեկտիվ է և թույլ է տալիս ստուգել լսողությունը մանկան քնած վիճակում:

Բոլոր վերոնշյալ ստուգման ձևերը թույլ են տալիս ախտորոշել ծանրալսությունը, նրա տեսակը և աստիճանը`հետագա բուժական միջոցառումները ճիշտ կազմակերպելու համար:

Տարբեր պատճառներով պայմանավորված` մարդը հանկարծակի (երբեմն` մի քանի ժամում) կամ  ժամանակի ընթացքում կարող է ունենալ լսողության վատացում: Սակայն չարժե հուսահատվել, քանի որ միշտ էլ գործընթացը կարելի է կասեցնել ու լսողությունը լիարժեք վերականգնել: Լսողության վատացման հավանական պատճառներից  են ոչ միայն օտիտները (միջին ականջի բորբոքումներ), այլև ցանկացած վարակիչ հիվանդություն, որոշ դեղամիջոցների օգտագործում:

Լսողությունը կարող է ծանրանալ տարիքի հետ, ինչպես նաև  նյարդերի բնածին  արատների հետևանքով կամ անոթների խնդիրների, ծծմբային խցանով պայմանավորված, ռևմատիկ արթրիտի պատճառով:  Բացառիկ դեպքերում  լսողությունը վերականգնելու համար առաջարկվում է վիրաբուժական միջամտություն:

Մրսածության հետևանքով կարող է լսողական նյարդի բորբոքում առաջանալ, ինչը կարող է ազդել լսողության որակի վրա:

Ականջները  տարբեր պատճառներով կարող են ցավել: Օտիտից բուժվելուց  հետո պետք է ստուգել լսողությունը քիթ-կոկորդ-ականջի մասնագետի մոտ ու  համոզվել, որ  լիարժեք բուժվել եք: Եթե մնացորդային երևույթներ լինեն, ապա բժիշկը կառաջարկի  համապատասխան բուժում: Լսողության խնդիրների դեպքում հնարավոր է` նշանակվեն ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներ:

Եթե հայտնի են լսողության վատացման պատճառները, ապա կարելի է  հակաբորբոքային դեղաբույսերով, ընդհանուր  ամրապնդող ազդեցությամբ միջոցներ կիրառել:

Ծծմբական խցանի առկայության դեպքում այն պետք է փորձել հեռացնել, ինչը շատ հեշտ կերպով անում են մասնագետները հաշված րոպեների ընթացքում:

Եթե լսողության խնդիրը լսողական նյարդի նևրիտն է, ապա  2-3 կաթիլ քաֆուրի (կամֆորա) ձեթը հարկավոր է խառնել մեկ պճեղ  ճզմած սխտորի հետ , ստացվածը թանզիֆով դնել հիվանդ ականջի վրա: Թողնել այնքան, որ ականջը սկսի  տաքանալ: Պետք է գործողությունը կատարել ամեն օր, քնից առաջ, այնքան, մինչև խնդիրը նահանջի:

Լիմոնի քառորդ մասը կեղևով ուտելն ամեն օր նույնպես բարելավում է լսողությունը:

Մրսածությունից հետո լսողության ծանրացման դեպքում ականջի մեջ կաթեցնել 7-8 կաթիլ նշի յուղ, մի օր աջ, մյուս օրը` ձախ ականջի մեջ:

Աղմուկը ականջներում

Աղմուկը,  ղողանջը կամ էլ  գվվոցը լսողական օրգանի տարբեր հիվանդությունների մասին են հուշում` սովորական ծծմբախցանից սկսած մինչև միջին ու ներքին ականջի լուրջ հիվանդություններ, կենտրոնական լսողական խանգարումներ (օտիտ, նևրիտ, աթերոսկլերոզ, Մենյերի հիվանդություն, եվստախյան փողերի պաթոլոգիա ևն): Դրանք առաջանում են ներքին ականջի  մանր անոթներում արյան շրջանառության խանգարումների հետևանքով, որոնք պատասխանատու են թթվածնի ու սննդարար նյութերի փոխանակման համար:

Սովորաբար ականջներում աղմուկի հետ նաև լսողության խանգարումներ են առաջանում: Ընդ որում, աղմուկի բարձրությունն ուղիղ համեմատական է հիվանդության զարգացման հետ: Հիվանդն այդ աղմուկը   համեմատում է  զանգի, ծղրիդների  բնաձայնի հետ: Հետաքրքիր է, որ այդ աղմուկն ուժգնանում է լռության մեջ:

Սակայն միշտ չէ, որ ականջներում լսվող աղմուկը լսողության խանգարման հետ է կապված: Այդ երևույթի պատճառ է նաև ներքին ականջի արյան շրջանառությունը, որն արյան բարձր ճնշման, աթերոսկլերոզի,  պարանոցի շրջանի օսթեոխոնդրոզի, ներզատիչ համակարգի, բորբոքային հիվանդությունների, գլխուղեղի ուռուցքների հետևանք կարող է լինել:

Եթե աղմուկը միշտ եք լսում, ապա խորհրդակցեք սրտաբանի, ներզատաբանի ու նյարդաբանի հետ:

Եթե երբեմն ականջները զրնգում են հոգեկան ու ֆիզիկական գրգռվածության, լարվածության ու հոգնածության հետևանքով, սովորաբար, նման երևույթն առանց բուժման էլ անցնում է, պարզապես հարկավոր է մի լավ հանգստանալ:

Երեխաների օրգանիզմը շատ զգայուն է շրջակա միջավայրի ազդեցությունների նկատմամբ, ուստի յուրաքանչյուր ծնող բախվում է  երեխայի լսողական խնդիրների հետ:

Հիմնական պատճառներից է օտիտը, որն ինքնին վտանգավոր է առաջացրած բարդություններով,  ինչպիսին է  լսողության կորուստը: Ուստի, եթե  կասկած ունեք, ապա անհապաղ դիմեք մասնագետի օգնությանը:

Ընտանեկան բյուջեի հաշվարկ

Ընտանեկան բյուջե հաշվարկելու համար, անհրաժեշտ է՝ ամբողջ ընտանիքի եկամուտից հանել գումարային ծախսերը

 Ընդհանուր եկամուտ, այդ թվում աշխատավարձ բիզնեսից եկած եկամուտներ, ստացված վարձավճարների,         ____500000դրամ

Ընդհանուր ծախսեր՝
Կոմունալ ծախսեր_____30.000
Տրանսպորտային ծախսեր______50.0000
Սննդի ծախսեր______ 100.000
Հագուստի ծախսեր____________20.000
Ուսման վարձ_________10000
Կապ_____________15000
Հարկեր____________3000
Վարկեր_____________ 100

Այլ ծախսեր՝
Ծնունդ, կնունք֊նվեր
Տնտեսական ապրանքներ
__________________50.000

Ընդամենը ծախսեր՝
122.000
Հաշվեկշիռը արտացոլում է կազմակերպության ներկա դրությամբ եղած ակտիվները և պարտավերորությունները
Ակտիվները ցույց են տալիս տնտեսության ունեցվածքը ներկա պահի դրությամբ
Պարտավորությունները ցույց են տալիս տնտեսության վարկերը և պարտքերը ներկա դրությամբ
Հաշվեկշիռը բաղկացած է երկու մասից՝ ակտիվներ և պարտավորություններ, որոնք պետք է իրար հավասար լինեն:

The project is implemented with 5 year olds.

The day is March 11, 09:20 — 10:05.

Aim of the work ~ To introduce children to the names of animals in English.

Task~ Teach children through English games, songs and dances.
Steps ~ Remember the past.

Get acquainted with a new class of animal names in English.
Outcome ~ As a result, the children learned the names of the animals in English.

Ոչ վարակիչ հիվանդություններից Հայաստանում զանգվածային տարածում ունեն և գերակա խնդիր են սրտանոթային (արյան շրջանառության) հիվանդությունները, որոնք կազմում են երկրում արձանագրված մահվան պատճառների շուրջ 48%-ը, չարորակ նորագոյացությունները՝ 19,9%-ը, շաքարային դիաբետը՝ 4,8%-ը: Նշյալ հիվանդությունները հնարավոր է կանխել:

Նշված ոչ վարակիչ հիվանդությունների զարգացման համար մեծ դեր ունեն ընդհանուր վարքագծային գործոնները (վնասակար սովորությունները)՝ ալկոհոլի, ծխախոտի, ոչ առողջարար սննդի օգտագործումը, ֆիզիկական թերակտիվությունը:

Վնասակար սովորությունները նպաստում են մարմնի քաշի ավելացմանը, ֆիզիկական թերակտիվության հետ մեկտեղ բերում են ճարպակալման, նպաստում են արյան զարկերակային ճնշման, արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակի բարձրացմանը:

Հինմական ռիսկի գործոններն են.

Ալկոհոլը,
Ծխախոտը,
Ճարպերի օգտագործումը,
Մրգերի և բանջարեղենի օգտագործման փոքր քանակությունը,
Ավելորդ քաշը և ճարպակալումը,
Ցածր ֆիզիկական ակտիվությունը,
Արյան մեջ շաքարի բարձր մակարդակը,
Բարձր զարկերակային ճնշումը,
Արյան մեջ ընդհանուր խոլեստերինի բարձր մակարդակը,
Աղի օգտագործումը,
Ոչ վարակիչ հիվանդությունների առաջացման համար կարևոր վարքագծային գործոնները բավականին տարածված են. ծխախոտի օգտագործումը կազմում է 25,6%, ալկոհոլի օգտագործումը8,2%, գիրությունը և ճարպակալումը 49%, ֆիզիկական թերակտիվությունը` 17,5% :

Ոչ վարակիչ հիվանդությունները կարելի է կանխել՝ վարելով առողջ ապրելակերպ, ինչի համար անհրաժեշտ է՝
Սննդի մեջ կալորիականությունն ապահովել հագեցած և չհագեցած ճարպաթթուների հաշվին,
Ընդունել մրգերի և բանջարեղենի 5 գումարային չափաբաժին՝ (400 գ) օրական,
Ազատվել ավելորդ քաշից, պահպանել մարմնի զանգվածի գործակիցը՝ մարմնի քաշը, կգ / հասակի քառակուսին, մ 2 ( եթե գործակիցը ավելորդ քաշ է, եթե այն ճարպակալում է),
Ապահովել ֆիզիկական ակտիվությունը՝ շաբաթվա ընթացքում 150 րոպե չափավոր ինտենսիվության ակտիվություն,
Պահպանել արյան մեջ շաքարի քանակությունը,
Պահպանել արյան զարկերակային ճնշումը (անհրաժեշտության դեպքում՝ դեղորայքի օգնությամբ),
Օգտագործել կերակրի աղի (նատրիումի քլորիդի) չափավոր քանակություն՝ օրական 5 գ,
Ապահովել արյան մեջ ընդհանուր խոլեստերինի քանակը,
Խուսափել ծխախոտի օգտագործումից։

Տեսանյութը կարող եք դիտել հղումն անցնելով։

Տեսողական նյարդը աչքից դեպի գլխուղեղ է փոխանցում տեսողական բնույթի նյարդային ազդակներ, որի շնորհիվ մեր գլխուղեղում որպես տեսողական զգացողություն արտացոլվում է այն ամենն, ինչ մեր աչքերն ընկալում են:

Տեսողական նևրիտն նյարդի բորբոքումն է, որն ուղեկցվում է տվյալ աչքի ցավերով և նույն աչքում տեսողության հանկարծակի մասնակի կամ լրիվ կորստով:

Տեսողական նևրիտի պատճառները

Տեսողական նյարդի բորբոքման հստակ պատճառը հայտնի չէ: Սակայն համընդհանուր կարծիք կա, որ այն կարող է զարգանալ իմունային համակարգի կողմից նյարդը շրջապատող հյուսվածքները գրոհելով: Այսպիսի վիճակ առաջանում է, երբ խախտված իմունային համակարգը չի կարողանում սեփական հյուսվածքները տարբերել օտարից:

Տեսողական նևրիտը կարող է կապված լինել առողջական այլ խնդիրների ու հիվանդությունների հետ, օրինակ՝

• ցրված սկլերոզ
• աուտոիմուն հիվանդություններ
• բակտերիալ և վիրուսային վարակներ, օրինակ՝ ջրծաղիկ, ռինոգեն վիրուս, սիֆիլիս և այլն:

Տեսողական նևրիտը սովորաբար ախտահարում է չափահասների միայն մեկ աչքը: Սակայն հիվանդությունը կարող է ներգրավել նաև զույգ աչքերը կամ զարգանալ երեխաների մոտ:

Տեսողական նևրիտի ախտանիշները

Տեսողական նևրիտի ախտանիշներից են՝

• աչքի ներսում կամ շուրջը տեղակայված ցավեր, որոնք կարող են սաստկանալ աչքերը շարժելիս
• գունային տեսողության վատթարացում (գույները երևում են աղոտված կամ «գունազրկված»)
• մեկ կամ զույգ աչքերում տեսողության մասնակի կամ լիարժեք հանկարծակի կորուստ:

Տեսողական նևրիտի բուժումը

Դեպքերի մեծ մասի ժամանակ ձեր տեսողությունը կարող է մի քանի շաբաթվա ընթացքում առանց բուժման վերականգնվել: Սակայն, բոլոր դեպքերում կարևոր է բժշկին այցելել, եթե ձեր տեսողությունը կտրուկ վատթարացել է:

Մի գդակ է, հո՞ մի քուրք չի

Հովհաննես Թումանյանի հանրահայտ «Շունն ու կատուն» լեգենդից է։

Ուստա Փիսոյի խոսքերն են՝ ուղղված Քեռի Քուչիին.

֊Աչկիս վրա, Քեռի Քուչի,

Մի գդակ է, հո՞ մի քուրք չի։

Այս թևավոր խոսքը օգտագործվում է երբ ցանկանում ենք նշել, թե ձեռնարկված գործը առանձին ջանքեր չի պարունակում։ Հաճախ հեգնանքով ծաղրվում է պարծենկոտությունը։

«Մի կաթիլ մեղր»

Հովվհանես Թումանյանի տարածված լեգենդի վերնագիրն է։ Հեղինակը այն ստեղծագործության մտահաղացումն վերցրել է միջնադարի հայ առակագիր Վարդան Այգեկցու «Կաթ մեղու պատճառ պատերազմի» առակից։

Օգտագործվում է չնչին բանից մեծ աղմուկ֊աղաղակ բարձրացնելը ծաղրելու համար։