Posted in լանդշաֆտագիտություն

Ջերմոցային էֆֆեկտ: Օզոնի թաղանթ:

Ջերմոցային էֆեկտ, մարդու տնտեսական գործունեությամբ պայմանավորված՝ մթնոլորտում ջերմոցային գազերի խառնուրդների (ածխածնի երկօքսիդ, մեթան, օզոն, ազոտի երկօքսիդ, ֆրեոններ) կոնցենտրացիայի աճի հետևանքով Երկրի կլիմայի աստիճան, տաքացում։ Այդ գազերը բաց են թողնում արեգակնային ճառագայթումը և խոչընդոտում Երկրի մակերևույթից ջերմային երկարալիք ճառագայթումը։ Կլանվելով մթնոլորտում՝ վերջինիս մի մասը նորից անդրադառնում է հետ՝ Երկրի մակերևույթ, և առաջացնում ջերմոցային էֆեկտ։ Ջերմոցային գազերով հագեցած մթնոլորտը ծառայում է որպես ջերմոցի տանիք։ Ջերմոցային գազերի հիմնական աղբյուրը այրվող հանածո վառելանյութերն են՝ ածուխը, նավթը, բնական գազը (որոնց տարեկան ծախսը ներկայումս կազմում է ավելի քան 9 միլիարդ տոննա), այրվող կենսազանգվածը, ստորերկրյա հանքարդյունաբերության արտանետած գազերը։

Posted in ձեռներեցություն

SWOT վերլուծություն

Բիզնեսի զարգացման համար կարևոր է ունենալ հստակ ռազմավարություն, սակայն երբեմն դժվար է իմանալ, թե որտեղից պետք է սկսել: Կազմակերպության ուժեղ և թույլ կողմերի, հնարավորությունների և սպառնալիքների վերլուծությունը կօգնի բիզնեսը ճիշտ ուղու վրա դնել: SWOT վերլուծությունը պարզ և շատ օգտակար մեթոդ է ընկերության ներքին և արտաքին խնդիրները պարզելու, ինչպես նաև մատնանշելու առկա հնարավորությունները՝նպատակներին հասնելու ճանպարհին գոյություն ունեցող խոչընդոտները հաղթահարելուհարցում։

SWOT վերլուծության տարրերն են.

  1. Ուժեղ և թույլ կողմերը, որոնք համարվում են կազմակերպության ներքին գործոնները և որոնք գտնվում են կազմակերպության վերահսկողության ներքո:
  2. Հնարավորությունները և սպառնալիքները, որոնք վերաբերում են ընկերության բիզնես միջավայրին և որպես արտաքին գործոններդուրս են ընկերության վերահսկողությունից:

Հաջողված SWOT վերլուծություն իրականացնելու համար պետք է իրականացնել հետևյալ քայլերը.

Քայլ 1: Սահմանե՛ք հստակ նպատակներ։ Որոշե՛ք թե ինչ եք ցանկանում բացահայտել վերլուծության արդյունքում:
Քայլ 2: Ստեղծե՛ք աղյուսակ, առանձնացրե՛ք կազմակերպության ուժեղ և թույլ կողմերը, հնարավորությունները և սպառնալիքները և լրացրե՛քայդ ամենը աղյուսակում: Այս փուլում կարող եք ներգրավել կազմակերպության տարբեր աշխատակիցների ավելի լավ արդյունքի հասնելու համար: Հետևյալ հարցերի օգնությամբ կարող եք հեշտությամբ պարզել դրանք:

  1. Ուժեղ կողմերը — Ձեր բիզնեսի ո՞ր հատկանիշներն ունեն առավելություններ մրցակիցների համեմատ:
  • Ի՞նչն եք դուք ավելի լավ անում քան Ձեր մրցակիցները:
  • Ի՞նչ ռեսուրսներ ունեք դուք, որոնք Ձեզ օգնում են մրցակիցներից առաջ անցնել (օրինակ՝ հմտություններ, առաջադեմ տեխնոլոգիաներ, թիմային ոգի և այլն)
  • Որո՞նք են Ձեր ուժեղ կողմերը Ձեր մրցակիցների տեսանկյունից:
  • Որո՞նք են ընկերության այն եզակի ակտիվները, որոնք Ձեզ առավելություն են տալիս:
  1. Թույլ կողմեր — Ձեր բիզնեսի որ հատկանիշներն ունեն թերություններ մրցակիցների համեմատ:
  • Ի՞նչն եք համարում Ձեր հիմնական խոչընդոտներ, որոնք թույլ չեն տալիս հասնել նպատակներին:
  • Ի՞նչը կարող եք բարելավել Ձեր նպատակներին մեկ քայլով մոտենալու համար:
  • Ուրիշների կարծիքով, որո՞նք են Ձեր թույլ կողմերը:
  • Ի՞նչն է խոչընդոտում Ձեր վաճառքներին:
  • Արդյո՞ք ընկերության անձնակազմը աշխատանքը բարելավելու համար մոտիվացիայի կարիք ունի:
  1. Հնարավորություններ — Ո՞ր արտաքին գործոններն են դրական ազդեցություն ունենում կազմակերպության վրա:
  • Արդյո՞ք Դուք տեղյակ եք շուկայի այն զարգացումների մասին, որոնք կարող եք օգտագործել Ձեր օգտին:
  • Կա՞ն արդյոք օրենսդրական փոփոխություններ, որոնցից ձեր բիզնեսը կարող է շահել:
  • Կա՞ն արդյոք որոշակի միջոցառումներ, որոնք մեծ հնարավորություններ կընձեռեն:
  • Կա՞ն արդյոք ոլորտներ, որտեղ Ձեր մրցակիցները խոցելի կլինեն
  1. Սպառնալիքներ— Ո՞ր արտաքին գործոններն են բացասական ազդեցություն թողնում Ձեր բիզնեսի վրա:
  • Հնարավո՞ր է արդյոք Ձեր մրցակիրցների ուժեղ կողմերը Ձեր ընկերության համար լինեն ռիսկային:
  • Կա՞ն արդյոք որոշակի տեխնոլոգիական կամ այլ փոփոխություններ, որոնք բացասաբար կազդեն Ձեր վաճառքների վրա:
  • Արդյո՞ք Ձեր ընկերության թույլ կողմերից որևէ մեկը կարող է համարվել պոտենցիալ սպառնալիք:
  • Արդյո՞ք շուկայում այլ մրցակիցներ են հայտնվել, ի՞նչն են նրանք այլ կերպ անում:
  • Արդյո՞ք սեզոնայնությունը ազդում է Ձեր բիզնեսի վրա:

Քայլ 3:Երբ աղյուսակը պատրաստ է, վերլուծե՛ք և բացահայտե՛ք, թե որ կետերնեն համարվում ավելի կարևոր Ձեր ընկերության համար:

Ուժեղ կողմեր- Մտածե՛ք այն մասին, թե ինչպես են Ձեր ուժեղ կողմերը օգնում հասնել Ձեր նպատակներին և ինչպես կարող եք պահպանել և ավելի արդյունավետ օգտագործել դրանք:

Թույլ կողմեր- Մտածե՛ք, թե որ թերություններն են առաջնահերթ լուծում պահանջումև որոշեք, թե երբ պետք է դրանք լուծվեն:

Հնարավորություններ- Որոշե՛ք, թե ինչպես կարող եք օգտվել հնարավորություններից՝ օգտագործելով Ձեր ուժեղ կողմերը: Որոշե՛ք, թե սկզբնապես որ հնարավորություններից եք ցանկանում օգտվել և սահմանե՛ք անհրաժեշտ ռեսուրսները:

Սպառնալիքներ- Մշակե՛ք ծրագիր, որով կարող եք հասկանալ, թե ինչպես նվազագույնի հասցնել, կառավարել կամ խուսափել այդ սպառնալիքների ազդեցությունից:

Քայլ 4: Մշակե՛ք ռազմավարություն հիմնվելով SWOT վերլուծության արդյունքների վրա:Համադրելով բոլոր 4 մասերի հիմնական գործոնները՝ կարող եք ստանալ 4 հիմնական սցենարային զարգացումներ՝ ռազմավարություններ:

Posted in Գրականություն

Ավետիք Իսահակյան — բանաստեղծություններ

Թաթիկներըդ լուսեղեն —
Լույս-թըռչնիկներ դրախտի.
Ճաճաչներով ոսկեղեն
Բույն կհյուսեն նոր բախտի։

Զմրուխտ թասով գինի ես,
Բույրըդ աշխարք է առել.

Շուրթըս դիպավ շրթունքիդ
Աշխարքիս տերն եմ դառել։

Մազերըդ մեղմ փայելով՝
Ինքս ինձեն հեռացա,
Աչերիդ մէջ նայելով՝
Ողջ տիեզերք մոռացա…

Սիրեցի, յարս տարան.
Յարա տըվին ու տարան
— Էս ի՞նչ զուլում աշխարհ է,
Սիրտըս պոկեցին, տարան:

Ցավըս խորն է, ճար չըկա,
Ճար չըկա, ճար անող չըկա,
— Էս ի՞նչ զուլում աշխարհ է,
Սրտացավ ընկեր չըկա:

Լա՛վ օրերս գնացի՛ն,
Ափսո՛ս ասին, գնացի՛ն.
— Էս ի՞նչ զուլում աշխարհ է,
Սև դարդերս մնացին…

Posted in մանկավարժություն

Մասնագիտական բառարան

ՆԱԽԱԴՊՐՈՑԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԵՐ

Նախադպրոցական կրթության ծրագիր — փաստաթուղթ, որով սահմանվում է աշխատանքի բովանդակությունը, ձևերը, կիրառվող մեթոդները և այն, թե երեխաները ինչ պիտի իմանան ու կարողանանա անել ըստ տարիքային խմբերի։

Նախադպրոցական այլընտրանքային կրթական ծրագիր — Պետական ծրագրից տարբերվող կրթական ծրագիր, որն ապահովում է նախադպրոցական պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված արդյունքները։

Նախադպրոցական միջազգային կրթական ծրագիր — Այլընտրանքային նախադպրոցական կրթական ծրագրի տեսակ, որը միջազգային չափանիշներով ճանաչված (վկայագրված) է։

Նախադպրոցական փորձարարական կրթական ծրագիր — Այլընտրանքային նախադպրոցական կրթական ծրագիր, որը ներդրվում է փորձնական կարգով։

Նախադպրոցական լրացուցիչ կրթական ծրագիր — Նախադպրոցական կրթական ծրագիր, որը նպատակաուղղված է երեխաների նախասիրությունների, զարգացման պահանջների բավարարմանը՝ հիմնական ծրագրերից դուրս։

ՆԱԽԱԴՊՐՈՑԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Նախադպրոցական կրթություն — Նախադպրոցական տարիքի երեխաների մտավոր, հոգեկան և ֆիզիկական զարգացման, ուսուցման, խնամքի և դաստիարակության գործընթաց, որը ապահովում է երեխայի՝ տարիքին համապատասխան զարգացումը, և նախապատրաս-տում է դպրոցին։

Նախադպրոցական ուսումնական հաստատություն — Նախադպրոցական կրթական ծրագրեր իրականացնող հաստատություն, որը ապահովում է նախադպրոցական տարիքի յուրաքանչյուր երեխայի զարգացման, ուսուցման և դաստիարակության համար անհրաժեշտ միջավայր, ունի մասնագիտացված աշխատակազմ, մեթոդական և նյութատեխնիկական բազա:

Նախակրթարան — Հանրակրթական դպրոցների հիմքի վրա կազմակերպվող ծառայություն, որն իրականացնում է պետական, այլընտրանքային կամ հեղինակային նախադպրոցական կրթական ծրագիր՝ նախադպրոցական ավագ տարիքային խմբի սաների համար:

Երեխաների զարգացման կենտրոն — Կազմակերպություններ, որտեղ իրականացվում են նախադպրոցական տարիքի (0-6 տարեկան) երեխաների խնամքն ու կրթությունը՝ պետական, այլընտրանքային կամ հեղինակային ծրագրերին համապատասխան: Զարգացման կենտրոնները պարտավոր են օրենքով սահմանված կարգով լիցենզավորվել։

ՆԵՐԱՌԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Ներառական կրթություն — Կրթություն, որը ապահովում է յուրաքանչյուր երեխայի կարիքին և առանձնահատկություններին համապատասխան, մատչելի միջավայր պայմաններ և ուսուցում, որը օգնում է նրան սովորել, զարգանալ և հասնել չափորոշչով սահմանված արդյունքներին։

Կրթության առանձնահատուկ պայմաններ — Յուրաքանչյուր երեխայի նախադպրոցական կրթական ծրագրի յուրացման համար ստեղծված պայմաններ, աջակցող միջավայր, ինչպես նաև մանկավարժահոգեբանական, սոցիալական և այլ ծառայություններ։

Կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող անձ — Երեխա, որի ֆիզիկական և (կամ) մտավոր, հոգեկան զարգացման առանձնահատկությունները խոչընդոտում են կրթական ծրագրերի յուրացմանը` առանց կրթության առանձնահատուկ պայմանների։

Մանկավարժահոգեբանական աջակցության ծառայություններ —Ուսումնամեթոդական, հոգեբանական և մանկավարժական աջակցություն, որը ցուցաբերվում է երեխային, նրա ծնողին և մանկավարժական աշխատողներին։

Անհատական ուսուցման և զարգացման պլան ԱՈՒՊ — Նախադպրոցական կրթության պետական չափորոշչի, կրթական ծրագրերի և երեխայի կարիքի և առանձնահատկությունների հիման վրա կազմված անհատական պլան առանձնահատուկ կարիք ունեցող երեխաների համար։

ՆԱԽԱԴՊՐՈՑԱԿԱՆ ԽՄԲԵՐ, ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄ

Նախադպրոցական տարիք — երեխայի մինչև 6 տարեկան հասակը

Նախադպրոցական ուսումնական հաստատության խումբ — Երեխաների տարիքային զարգացման առանձնահատկությունների հիման վրա ձևավորված խումբ

Նախադպրոցական ուսումնական հաստատության տարատարիք երեխաների խումբ — Տարատարիք երեխաների խումբ, որը աշխատում է տարբեր տարիքային խմբերի կրթական և զարգացման ծրագրերով։

Նախադպրոցական կրթության պետական կրթական չափորոշիչ — Փաստաթուղթ, որը սահմանում է կրթական ծրագրերի բովանդակությունը և երեխաներին ներկայացվող որակական պահանջները

Ուսուցման, դաստիարակության և զարգացման միջոցներ — Զարգացնող խաղեր, խաղալիքներ, տեսաձայնային և երաժշտական սարքավորումներ, մարզական գույք, ուսումնադիտողական ձեռնարկներ, տեղեկատվական հաղորդակցման միջոցներ, տպագիր և էլեկտրոնային կրթական ռեսուրսներ, այլ ուսումնական նյութեր։

Մանկավարժական աշխատողի ատեստավորում — մանկավարժի մասնագիտական գիտելիքների, կարողությունների մակարդակի և գործունեության արդյունավետության ստուգում և գնահատում

Posted in Հայոց լեզու

Թարգմանություն

Говоря о качестве вощины, следует затронуть вопрос о способе ее армирования. За рубежом вощину сначала армируют проволокой на компактной полуавтоматической установке. Затем ее довольно просто вставить в пазы горизонтальных планок с помощью нескольких выступающих консольных изгибов проволоки. Приобретая армированную вощину, пчеловоды полностью освобождаются от больших затрат времени и труда. Известна также конструкция трехслойного средостения с вощиной, которую наносят с каждой стороны на армированный лист из полимерных материалов. 

Приходится признать, что пчелы создают уникальную продукцию, а мы заставляем их работать с некачественными искусственными заменителями и кормом, непригодным для организма крылатых тружениц, — сахаром, лечим их химическими препаратами. Обильный природный корм с целебными свойствами постоянно необходим семье для выработки иммунитета и повышения устойчивости к заболеваниям, стимуляции активной и продолжительной жизнедеятельности, обеспечения регенеративной способности. 

Сегодня важно привлечь широкий круг специалистов для решения назревших проблем отрасли. Полагаю, что в результате общих усилий пчеловоды обеспечат рынок высококачественным воском, а производители начнут поставлять восковую продукцию, соответствующую действующим стандартам. 

Խոսելով հիմքի որակի մասին, պետք է բարձրացվի այն հարցը, թե ինչպես ամրապնդել այն: Արտերկրում հիմքը նախ ամրացվում է մետաղալարով `կոմպակտ կիսաավտոմատ տեղադրման վրա: Դրանից հետո բավականին պարզ է այն մտցնել հորիզոնական շերտերի ակոսների մեջ, օգտագործելով մետաղալարերի մի քանի դուրս ցցված կոնստրուկտորային թեքումներ: Գնելով ուժեղացված հիմք ՝ մեղվաբույծները լիովին ազատվում են շատ ժամանակից և աշխատանքից: Հայտնի է նաև հիմքով եռաշերտ մեդիաաստինի դիզայնը, որը յուրաքանչյուր կողմում կիրառվում է պոլիմերային նյութերի ամրացված թերթիկի վրա:

Պետք է խոստովանենք, որ մեղուները ստեղծում են յուրահատուկ ապրանքներ, և մենք նրանց ստիպում ենք աշխատել թևավոր աշխատողների մարմնի համար ոչ պիտանի արհեստական ​​փոխարինիչների և սննդի հետ շաքար, մենք դրանք քիմիական նյութերով ենք բուժում: Ընտանիքին անընդհատ անհրաժեշտ է բուժիչ հատկություններով առատ բնական սնունդ անձեռնմխելիություն զարգացնելու և հիվանդությունների նկատմամբ կայունությունը բարձրացնելու, ակտիվ և երկարատև կյանքի խթանման և վերականգնման կարողություն ապահովելու համար:

Արդյունաբերության հրատապ խնդիրները լուծելու համար այսօր կարևոր է ներգրավել մասնագետների լայն շրջանակ: Կարծում եմ, որ ընդհանուր ջանքերի արդյունքում մեղվաբույծները շուկային կապահովեն բարձրորակ մոմ, և արտադրողները կսկսեն մատակարարել մոմե արտադրանք, որոնք համապատասխանում են ներկայիս ստանդարտներին:

Posted in Հայոց Պատմություն

Թուրքմենչայի պայմանագիր

1․ Ե՞րբ և ո՞ւմ միջև կնքվեց այս պայմանագիրը։

Թուրքմենչայի Պայմանագիրը 1828 թվականին, ստորագրվել է Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև փետրվարի 10-ին, Պարսկաստանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգի Թուրքմենչայ գյուղում՝ 1826-1828 թթ. ռուս–պարսկական պատերազմներին վերջ տալու համար։

2․ Ինչպիսի՞ պայմաններ էին ստեղծվում Հայաստանի համար ըստ այս պայմանագրի։

Երկու տարվա ընթացքում Պարսկաստանից Ռուսական կայսրություն տեղափոխվեցին մինչև 40 հազար հայ։ Եվս 90 հազար հայեր տեղափոխվեցին վերոհիշյալ խանությունների տարածքներ, ինչպես նաև Թուրքիայից գնացին Ղարաբաղ։ 1828թ-ի մարտի 21-ին ռուս կայսր Նիկոլայ I-ի հրամանով ստեղծվեց Հայկական մարզը։ Եվ այդ հրամանը` որպես Թուրքմենչայի պայմանագրի դրույթ, հիմք ստեղծեց նոր պետականության աստիճանական կառուցման համար։ Պետության ստեղծումը տեղի ունեցավ ավելի ուշ և ընթացավ երեք փուլով. 1918թ-ին ստեղծվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը, 1920թ-ին` Հայկական ԽՍՀ-ն` Խորհրդային Միության կազմում, և 1991թ-ին` Հայաստանի Հանրապետությունը։

3․ Ովքե՞ր և ի՞նչ դերակատարում ունեցան պայմանագրի կնքման գործում։

Ռուսական կողմից այն ստորագրել է Իվան Պասկևիչը, Պարսկաստանի կողմից՝ արքայազն Աբաս-Միրզան։ Խաղաղության պայմանների մշակմանը մասնակցել է Ալեքսանդր Գրիբոյեդովը։

4․Ի՞նչ կարևոր կետեր կառանձնացնեի։

1.Պայմանագրի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ Իրանը հանձնում է Երևանը և այսօր Ադրբեջանի մաս կազմող՝ Նախիջևանը, Թալիշը, Օրդուբադը և Արրան նահանգի Մուղան շրջանները Ռուսաստանին, ինչպես նաև այն շրջանները, որ Ռուսաստանին էր հանձնել Գյուլիստանի պայմանագրի ընթացքում։

Պայմանագրի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատերազմի գերիների փոխանակում։

Պայմանագրի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ Ռուսաստանը խոստանում է աջակցել Աբբաս Միրզային որպես Պարսկաստանի թագաժառանգը Ֆաթհալի Շահի մահից հետո։

5․ Ո՞ր կետերը կփոխեի և ինչպե՞ս։

Չէի փոխի։

Posted in լանդշաֆտագիտություն

Նյութերի շրջապտույտը աշխարհագրական և լանդշաֆտային թաղանթում

Քարոլորտային շրջանառություն — Քարոլորտը բարդ կազմ ունեցող պինդ ոլորտ է, ո­րում գերակշռում են այն քիմիական տարրերը, որոնք առաջացնում են հանքային ապարներ, կավ և ավազ:

Ջրոլորտի շրջանառություն —  Ջրոլորտը Համաշխարհային օվկիանոսն է՝ լճերով, գետերով և այլ ջրավազաններով: Նա գրավում է երկրագնդի մակերևույթի մեծ մասը: 

Մթնոլորտի շրջանառություն — Մթնոլորտը կազմված է տարբեր նյու­թերի գազերից: Այս ոլորտները փոխազդում են միմյանց հետ: Ջրահոսքերով տեղափոխվում են, օրինակ, ապարների բեկորները: Ջուրր, գոլորշա­նալով, անցնում է մթնոլորտ: Մթնոլորտային ճնշման հաշվին օդր լուծվում է ջրում, անցնում է նաև քարոլորտի վերին շերտերը: Այս ոլորտների հետ անմիջականորեն կապված է կենդանի օրգանիզմներով բնակեցված կենսոլորտը: Սա րնդգրկում է երկրագնդի արդեն նշված ոլորտները: Բոլոր այս ոլորտները միասին փոխազդելով կազմում են բնությունը:

Կենսաբանական շրջանառություն — Ամենից բարդը և մարդու համար կեսականը կենսոլորտի նյութերի և էներգիայի շրջանառությունն է։ Կենսոլորտի շրջանառության էներգիան արեգակնայինն է, և յուրաքանչյուր օրգանիզմ ունի զարգացման մի ցիկլ։ Լանդշաֆտային ոլորտի նյութերի շրջապտույտի մեջ հատուկ տեղ է տրվում ածխածնին։ Այս քիմիական տարրը տիեզերքում երրորդն է ջրածնից և հելիումից հետո և երկրի վրա կյանքի ստեղծման հիմնական տարրն է։ Հողում ածխաթթու գազը մի քանի անգամ ավելի շատ է, քան մթնոլորտում և ավելի շատ է, քան թթվածինը։

Posted in Գրականություն

Ընթերցողական նախագիծ — Ավ․ Իսահակյան

<<Հայրենի հող>>

Զորավարին քաջ ժողովուդը փառաբանում էր, իսկ թագավորը նախանձում էր նրա փառքին, զորավարի հեռանալուց հետո թշնամին կարողանում է գրավել հողերը, այդ ժամանակ բոլորը հասկանում են թե որքան հզոր ու քաջ էր զորավարը։ Հայրենի հողը ուժով  քաշում է նրան,չէ որ այդ հողն է նրան ծնել ու սնել: Քաջ զորավարը վերադառնում է հայրենիք,կռվում և հաղթում թշնամիներին:

Իրականում բոլորս էլ մեր հայրենիքի համար պատրաստ ենք զոհվել, մենք միասնական և հզոր ազգ ենք, քանի որ Աստված է մեր կողքին։ Որքան էլ որ բողոքում ենք երկրից, կառավարությունից միևնույն է բոլորս կապված ենք Հայաստան երկրի հետ մենք հզոր ենք և միշտ գնում ենք հաղթանակի հետևից ՝ ՀԱՂԹԵԼՈՒ ԵՆՔ!!!!

Posted in Հայոց Պատմություն

Ձեռնարկատիրություն

Լարի Էլիսոն

Օրաքլի հիմնադիր և գործադիր տնօրեն Լարի Էլիսոնը ծնվել է 1944 թ.-ին Նյու Յորքում ու մեծացել է խորթ ծնողների ընտանիքում: 22 տարեկան հասակում Էլիսոնը մեկ կիսամյակ սովորելուց հետո հեռանում է Չիկագոյի համալսարանից և տեղափոխվում Կալիֆոռնիա, որտեղ նրան վարձում է էլեկտրոնիկա արտադրող ընկերությունը: 1977 թ.-ին երկու գործընկերների հետ իր սեփական 1200 դոլարով ստեղծում են փոքր ընկերություն և կենտրոնական հետախուզական վարչության համար տվյալների բազայի կառավարման համակարգ մշակելու պայմանագիր ձեռք բերում, որը նա անվանեց «Oracle»: 1982 թ.-ին դա դարձավ ընկերության անվանումը (Oracle Systems Corporation, հետագայում՝ պարզապես Oracle):

Ամանսիո Օրտեգա

Չորս երեխաներից ամենափոքրը՝ Ամանսիո Օրտեգան, ծնվել է Իսպանիայում, երկաթգծում աշխատող բանվորի ընտանիքում: Ընտանիքի աղքատության պատճառով Ամասիոն 13 տարեկանում կիսատ է թողնում միջնակարգ դպրոցը և սկսում է աշխատել վերնաշապիկների խանութում որպես սուրհանդակ: 16 տարեկանում նա որոշեց, որ բիզնեսում հաջողության գրավականը ոչ թե հագուստի պաշարներ ունենալն է, այլ հաճախորդներին ճիշտ ժամանակին հենց այն ապրանքը տրամադրելն է, ինչը ցանկանում են: 1972 թ.-ին 37 տարեկան Ամասիոն բացեց իր տրիկոտաժի ֆաբրիկան, որը անվանեց «Confecciones GOA»:  1975թ․ Օրտեգան օգտագործեց իր փոքր խնայողությունները՝ առաջին խանութը բացելու համար: Նա այն անվանեց «Zara»: 1985 թ.-ին «Zara» խանութների ցանցը հիմք դարձավ «Inditex» ընկերության ստեղծման համար: Ամբողջ աշխարհում Zara-ն այժմ էլ շարունակում է կիրառել «արագ նորաձևության» ռազմավարությունը՝ շաբաթական երկու անգամ թարմացնելով հագուստի ֆոնդերը և առաջին 48 ժամվա ընթացքում կատարելով պատվերները:

Բիլ Գեյթս

Secretary Alex Azar and Bill Gates

13 տարեկանում, երբ երեխաների մեծամասնությունը սպորտային կամ վիդեո խաղեր էր խաղում, Գեյթսը գրեց իր առաջին ծրագիրը: Նա 1973 թ.-ի աշնանն ընդունվեց Հարվարդ, բայց ընդամենը երկու տարի անց հեռացավ համալսարանից և մեկնեց Նոր Մեխիկոյում գտնվող Ալբուկերկե քաղաք իր ընկերոջ՝ Պոլ Ալենի մոտ, որտեղ նրանք առևտրայնացրին իրենց նոր մշակած ծրագրավորման լեզուն՝ Microsoft Basic-ը:

Ջեֆ Բեզոս

Amazon ինտերնետային ընկերության, Blue Origin ավիաընկերության հիմնադիրն ու սեփականատերը և The Washington Post հրատարակչության սեփականատերը ծնվել է 1964 թ․-ին Ալբուկերկ քաղաքում ավագ դպրոցի 17-ամյա ուսանողի և հեծանիվների խանութի սեփականատիրոջ ընտանիքում: Դպրոցում սովորելու տարիներին Բեզոսը կարճ պատվերների խոհարար էր Մակդոնալդսում։ 1986 թ․-ին նա գերազանցությամբ ավարտում է Փրինսթոնի համալսարանը էլեկտրատեխնիկայի և համակարգչային գիտության բակալավրի աստիճանով։ Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատում է հեռահաղորդակցման, բանկային և ներդրումային ոլորտներում։ 1994 թ․-ին Բեզոսը որոշում է ստեղծել օնլայն գրախանութ և իր ավտոտնակից գործարկում է Amazon-ը, որն այժմ ինտերնետային մանրածախ առևտրով զբաղվող ամենամեծ ընկերությունն է ԱՄՆ-ում։

Posted in լանդշաֆտագիտություն

Լանդշաֆտային թաղանթը և նրա բաղադրիչները

Երկրաբանական հիմքը ՝ — Սա լանդշաֆտային թաղանթի հիմքն է, որի վրա ապրում ենք և որի վրա ծավալվում են աշխարհագրական երևույթները։ Որպես լանդշաֆտային թաղանթի բաղադրամաս, կարևոր են երկրակեղևը կազմող ապարները, նրանց տիպերը ըստ ծագման հասակի, տեղադրման պայմանների, հողմահարման նկատմամբ ունեցածդիմադրողականությունը, կեղևի տեկտոնական կառուցվածքի և այլ հարցեր, որոնց ընդհանրությունը երկրաբանական կառուցվածք ընդհանուր անվանումն ունի։

Մի տեղ երկրի մակերևույթը հարթ դաշտավայր է ներկայացնում։ Նստվածքային ապարները հորիզոնական շերտադրում ունեն, ուրեմն բնությունը բավական միապաղաղ է ՝ ընդարձակ տարածության վրա նույն տիպի հողեր ե ձևավորվել։ Բուսական ծածկույթը, ասենք անտառային է, կենդանական աշխարհը ՝ նրան հարմարված։ Օր․ Ամազոնի, Կոնգոյի, Արմ․- Սիբիրական և այլ դաշտավայրեր։ Մեկ այլ տեղ երկրակեղևի հատվածը նախկինում գեոսինկլինալ է եղել, հետագայում խիստ խալքավորվել, ապա ջարդոտվել, ներարկվել ներժայթուկներով, տեղատարվել, մասնատվել խորը գետահովիտներով։ Այսպիսի տեղանքը միանգամայն տարբեր է նախորդից։ Այստեղ ապարների տիպերը անընդհատ փոփոխվում են, կարող են զարգանալ սողանքային, կարստային և այլ երևույթներ։ Երրորդ հատվածում երկրի խորքից դուրս ժայթքած լավաները ծածկում են երկրի մակերևույթը, առաջացնում հրաբխային կոներ, լավային սարավանդներ։ Բնական է ՝ այստեղ էլ ուրույն լանդշաֆտ կձևավորվի։ Տվյալ երկրահամակարգում երկրաբանական հիմքը կարող է թելադրողի դեր կատարել։ Օր․ կրաքարային լեռներում ու հրաբխային լավաների վրա նույն հողային ծածկույթն ստեղծվել չի կարող։

Հողային բաղադրիչը ՝ — Հողը բնապատմական մարմին է և լանդշաֆտի կազմում մարդու համար ունի ամենակենսական նշանակություն։ Հողը միայն բնական ճանապարհով է առաջանում, արհեստականորեն լաբարատորիաներում հող ստեղծել հնարավոր չէ, որովհետև այն առաջանում է մանր օրգանիզմների ներգործությամբ երկար ժամանակահատվածում ։ Այն շատ զգայուն է և լանդշաֆտի կյանքում ձևավորվում է լանդշաֆտի հատկանիշներին համապատասխան։

Լինելով լանդշաֆտի բաղադրիչների փոխներգործության արգասիքը, միևնույն ժամանակ ինքն էլ իր ազդեցությունն ունի մնացած բաղադրիչների վրա։ Սննդանյութերով հարուստ հողի բերքատվությունը բարձր է լինում։ Հողի տարբեր տիպերը լանդշաֆտային թաղանթում պայմանավորվում են բուսական աշխարհի տարբեր արդյունավետություն։

Ռելիեֆը որպես լանդշաֆտի բաղադրիչ ՝ — Ռելիեֆը երկրակեղևի վերին մակերևույթի ձևերի ամբողջականությունն է։ Այս բաղադրիչը լեռնային երկրներում խիստ բազմազանությամբ է հանդես գալիս, որտեղ շատ կարևոր են՝ տեղի բարձրությունը, լեռնալանջերի թեքությունը, մասնատման խորությունը, լանջերի կողմադրությունը։

Տեղի բարձրությունը ծովի մակարդակից հաշված, այն գլխավոր պայմանն է, որի հիման վրա ձևավորվումէ երկրահամալիրի վերընթաց (բարձրադիր) գոտիականությունը։ Լեռնալանջերի թեքությունը նույնպես կարևոր է, օր․՝ տեղատարումը դիք լեռնալանջերում մի քանի անգամ ուժեղ է, թեքության պատճառով զարգանում են սողանքային երևույթներ, փլուզումներ և այլն։ Ռելիեֆի մասնատման խտությունը (գետային ցանցի խորություն կմ/կմ2) և խորությունը (հովիտների խորությունը) կարևոր գործոն են գետերի Էրոզիոն գործունեության մեջ, մակերևույթի տեղատարման, հողաբուսական ծածկույթի ձևավորման գործում և այլն։ Լանջերի կողմնադրության առումով, օր․ ՀՀ հյուսիսահայաց լանջերն ավելի խոնավ են, պակաս ե լուսավորված և հիմակաում ատառապատ են, հարավահայաց լաջերը ՝ չոր, թույլ հողային ծածկույթով, ինտենսիվ հողմահարությամբ։

Ռելիեֆը հարթավայրային երկրերում նպաստավոր է գյուղատնտեսական յուրացման տեսակետից և դրա շնորհիվ մարդածին լանդշաֆտները ավելի մեծ զարգացման են հասել։

Կլիմայական բաղադրիչը — Կլիմայի հիմնական բաղադրիչներն են արեգակնային ճառագայթումը, օդային զանգվածները և նրաննց շրջանառու պրոցեսները, խոնավությունը, ծովի մոտիկությունը և այլն։ Մեր մոլորակի վրա ստեղծվել են 4 հիմնական օդային զանգվածներ։ Լանդշաֆտները բնորոշելիս շատ կարևոր է լանդշաֆտների ջերմային և ջրաջերմային ռեժիմը։

Հայտնի է , որ արեգակի գումարային ճառագայթումը հասարակածից մինչև բևեռները պակասում է, եթե հասարակածային և արևադարձային երկրներում այն հասնում է 200-240կկալ/սմ2 տարի, ապա մերձբևեռային շրջանններում 40կկալ/սմ2 տարի, որի հետևանքով տարածքը շատ հատվածներում ծածկված է սառցադաշտերով։ Խոնավության բաշխումը խիստ անհավասարաչափ է՝ անապատային շրջանններում այն չնչին է, մինչդեռ մուսսոնային երկրներում, կամ լեռնաշղթաների հողմահայաց լեռնալանջերին ՝ առատ։ Շատ կարևոր է մթնոլորտում ջրի շրջանառական պրոցեսում կլանվող ջերմային էներգիան։ Հայտնի է, որ ջրի 1գ․ կամ 1սմ3-ը գոլորշիացնելու համար անհրաժեշտ է մոտ 600 կալորիա ջերմություն, որին անվանում են թաքնված ջերմություն։ Պարզվում է, որ արեգակի տված ջերմության մեծ մասը ծախսվում է որպես թաքնված ջերմություն և երկրի մակերևույթի ջերմաստիճանը շատ բարձրանալ չի կարող։ Մինչդեռ անապատներում, որտեղ ջուր չկա, գոլորշիացումը չնչին է։ Արեգակից ստացած ջերմությունը գրեթե ամբողջովին մնում է երկրի մակերևույթի, ուստի օդի ջերմաստիճանը բարձրանում է, ամռանը կարող է հասնել մինչև 45-50° և ավել։Շատ կարևոր են մթնոլորտի շրջանառական պրոցեսները։ Երկրագնդի վրա ամենից ակտիվ շարժմամբ օժտված է օդը, ուստի այն արագ կերպով խառնվում է և ամենուրեք քիմիական կազմը գրեթե նույնն է ։ Կլիման լանդշաֆտներում գրեթե միշտ ղեկավարող գործոնի դեր է կատարում և աշխարհագրական — լանդշաֆտային գոտիները առանձնացնելիս դառնում է հիմնականը։ Լանդշաֆտային և կլիմայական գոտիների սահմանները համընկնում են։

Ջրերը — Ըստ Վ․Ի․ Վերնանդսկու (1993) արտահայտությամբ բնության երևացող պատկերը ջրով է պայմանավորված։ Օվկիանոսում լանդշաֆտային թաղանթի մեջ են հաշվվում մինչև 200մ խորության հատվածները։ Օվկիանոսի գոյությունը մեր երկրի վրա կյանքի ստեղծման պայմաններից մեկն է։ Եթե օվկիանոսում չկա ջրի շրջանառություն, ապա օրգանական աշխարհն աղքատ է, ինչպես Սարգասյան ծովում է։ Ջրի համաշխարհային շրջանառությանը տարեկան մասնակցում է 550-580 հազար կմ3 ջուր։ Ջուրը մասնակցում է երկրի մակերևույթի տեղատարման պրոցեսներին։ Օվկիանոսային հզոր էրոզիայի, կարստային, սողանքային, սուֆոզիոն պրոցեսներին։ Օվկիանոսային հզոր հոսանքները տաք գոտուց ջերմությունը տանում են դեպի ցուրտ գոտիներ, ջուրը դառնալով մթնոլորտային տեղումներ, թափվում է երկրի մակերևույթին, սնում բույսերին ու կենդանիներին, մարդածին լանդշաֆտներում դառնում հաղորդակցության ուղիներ, մասնակցում բնակչության կենցաղային, սնման ու բուժման աշխատանքներին։

Կենսոլորտը — Երկրագնդի վրա կենսոլորտն ամենուրեք է, չկա այնպիսի տեղ, որտեղ օրգանիզմներ չլինեն։ Կենսոլորտում անջատում են բիոտա հասկացությունը, որը բույսերի և կենդանիների միասնությունն է առանց անկենդան միջավայրի։ Երկրաբանական զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաններում բիոտան տարբեր զարգացում է ունեցել։ Ամենից ինտենսիվ այնն զարգացել է կարբոնի ժամանակաշրջանում։ Կենսոլորտի կազմում Վ․Ի․Վերնանդսկին առանձնացրեց մարդոլորտը ՝ նոոսֆերանն։ Երկրագնդի վրա բիոտան խիստ անհավասար է բաշխված ՝ կապված կլիմայական պայմանների հետ, ամենից շատ հասարակածային ու արևադարձային մշտադալար անտառներում, որտեղ 1հա-ի վրա կա մոտ 1000տ․ օրգանական նյութ։ Բուսական և կենդանական աշխարհը երկրի վրա թափոններ չի թողնում։ Սաբիոտայի հիմնական առանձնահատկություններից մեկն է։ Մեռած օրգանիզմները արագ քայքայվում են մանրաօրգանիզմներից, հետք անգամ չի մնում։ Ինչպես նշում է Դ․Լ․Արմանդը, երկրի վրա ամբողջ կենսազանգվածը կազմում է 179.1010տ։ Կենսոլորտն ունի զոնայական տարածում։ 20-րդ դ․ վերջին գիտնականները գտել են, որ հնարավոր է օրգանական միացություններ ստեղծել աննկենսածին (աբիոգեն) եղանակով։ (Արևի կարճալիք և գերկարճալիք ճառագայթների ներգործությամբ տեղի է ունենում գազերի մոլեկուլների տրոհում, տիեզերական պրոցես և առաջանում են օրգանական միացություններ)։

Անթրոպոգեն բաղադրիչը — 21-րդ դարում լանդշաֆտի բաղադրիչների կազմումամենազորեղը մարդն է լինելու։ Ամեն տարի մարդը ընդերքից հանում է 120մլդ տ զանազան հանքանյութեր, 15մլդ տ վառելանյութ, շուռումուռ է տալիս 20-30սմ խորության հողաշերտը, օգտագործում է շուրջ 8000կմ3 ջրային զանգված և այլն։ Շատ երկրներում անտառային զանգվածները կրճատվել են 3-4 անգամ, ինչպես և ՀՀ-ում, իսկ վերջին 2 դարում մարդը ոչնչացրել է աշխարհի ատառների 70%-ը։ Ներկայումս մարդու ներգործությունը բնության վրա ամենից զորեղն է։ Խախտվել է բնութման նորմալ զարգացումը, մթնոլորտում կարող է O2-ի պակասում տեղի ունենալ, անապատացման երևույթ կարող է առաջանալ և այլն։ Մարդը ստեղծել է նաև կուլտուրական լանդշաֆտներ օգտնագործելով բնական ռեսուրսները։

Posted in Ռուսերեն

Не боюсь, что ты меня оставишь

Не боюсь, что ты меня оставишь
для какой-то женщины другой,
а боюсь я,
что однажды станешь
ты таким же,
как любой другой.
И пойму я, что одна в пустыне,—
в городе, огнями залитом,
и пойму, что нет тебя отныне
ни на этом свете,
ни на том.