1.Ի՞նչ է բանահյությունը:
Բանահյուսությունը ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունների. ամբողջություն է.
2.Ի՞նչ խմբերի է բաժանվում բանահյուսությունը:
Բանահյուսությունը բաժանվում է 3 հիմնական խմբի` արձակ-պատմողական (հեքիաթ, առակ, ավանդություն), չափածո-երգային (ժողովրդական վեպ, վիպական, ծիսական, քնարական երգեր, ժողովրդական խաղեր) և բանաձևային (առած, հանելուկ, երդում, անեծք, օրհնանք-բարեմաղթություն): Երբեմն երեքն էլ հանդես են գալիս միաժամանակ (չափածո-երգային հատվածներ ունեցող արձակ հեքիաթներ, զրույցներ կամ արձակ-պատմողական հատվածներ ունեցող ժողովրդական վեպ, վիպական երգեր):
3.Ինչպե՞ս է ստեղծվում բանահյուսական նյութը:
Բանահյուսական յուրաքանչյուր երկ ծագումով` անհատական է, բնույթով՝ կոլեկտիվ ստեղծագործություն. տարածվում է տեղից տեղ, ժամանակաշրջանից ժամանակաշրջան, փոխանցվում սոցիալական տարբեր խմբերի, փոփոխվում թե՜ ձևով (լեզու-բարբառ, տաղաչափություն, կատարման եղանակ), թե՜ բովանդակությամբ (կոնկրետ իրականություն, գաղափարախոսություն): Այդպես առաջանում են միևնույն երկի մի քանի տարբերակներ:
2. Համացանցից դուրս դրել առած֊ասացվածքներ։
«Հավը կածի, ուրուրը կտանի»
«Օրենքը հարուստի համար է, պատիժը՝ աղքատի»
Ասա ով է ընկերդ , ասեմ ով ես դու։
3. Այդ ասացվածքներից առանձնացնել այն ասացվածքները, որոնք հասկացվոււմ են նաև ուղիղ իմաստով։
«Ասա ով է ընկերդ, ասեմ ով ես դու»։
Ինչպիսիին ընկերդ էլ, այդպես էլ դու ես։
«Հավը կածի, ուրուրը կտանի»։
Աշխատում ես ինքդ, բայց ուրիշն է յուրացնում աշխատանքիդ արդյունքը։
4. Համացանցից դուրս գրել ժողովրդական հանելուկներ։
Հենց նույն օրն էլ` մահանում,
Հետո նորից կյանք առած
Պայծառ շորեր է հագնում:
(Արև)
* * *
Ամբողջ օրը տանը մնում,
Բեհեզ բարձի վրա քնում,
Հենց որ մուկ է տեսնում հանկարծ,
Բազեի պես որս է անում:
(Կատու)
* * *
Հողն է մտնում, մահանում,
Հետո նորից կյանք առնում,
Աչքը հառած երկնքին,
Տարածվում է, շատանում:
(Ցորեն)
* * *
Չորս ոտք ունի, բայց շուն չի,
Զու է ածում, թռչուն չի,
Խոտ է ուտում կովի պես,
Պատյան ունի, բայց տուն չի:
(Կրիա)
Ֆլորա Աճեմյան 