1․Կարդացե՛ք Ջանի Ռոդարիի «Երևակայության քերականության» հատվածը:
2․ Ինքներդ ստեղծեք անհեթեթ հարցեր և փորձեք պատասխանել։
Ի՞նչ կլիներ եթե արև չլիներ։
Եթե արև չլինի միշտ մութ և ցուրտ կլինի։ Արևը մեզ ջերմացնում և լավ տրամադրություն է փոխանցում։
Ամենաանհեթեթ ու անսպասելի հարցերը
Երեխաներին ամենաանհեթեթ ու անսպասելի հարցերն են ամենից շատ հետաքրքրում հենց այն պատճառով, որ հետագա աշխատանքը՝ թեմայի զարգացումն արդեն արված հայտնագործության ըմբռնումն ու շարունակումն է: Թեև, իհարկե, դեպքեր են լինում, երբ թեման, երեխայի անձնական փորձի հետ համընկնելով, շրջապատող իրադրությանը, շրջակայքին համահունչ լինելով, նրան ստիպում է ինքնուրույն մտնելու դրա մեջ, արդեն ծանոթ բովանդակություն ունեցող իրականությանն անսովոր տեսանկյունից մոտենալու:
,,Վարկածը,- գրում է Նովալիսը,- ցանցի է նման. գցի՜ր և վաղ թե ուշ մի բան կբռնես՚: ՙՖանտաստիկ վարկածների,, տեխնիկան ծայրաստիճան պարզ է. այն ՙԻ՞նչ կլիներ, եթե …՚ հարցի ձևն ունի միշտ:
Ինչ կլիներ, եթե…
Հարցադրման համար առաջին պատահած ենթակայի ու ստորոգյալի զուգակցումն էլ հենց այն վարկածն է տալիս, որի վրա կարելի է աշխատել: Օրինակ`
Ի՞նչ կլիներ, եթե քաղաքն սկսեր թռչել:
Ի՞նչ կլիներ, եթե քաղաքը հայտնվեր ծովի մեջտեղում:
Ի՞նչ կլիներ, եթե ձեր դուռը մի կոկորդիլոս թակեր ու պարտքով մի քիչ ուրց խնդրեր:
Ի՞նչ կլիներ, եթե ձեր վերելակն ընկներ երկրագնդի խորքը կամ լուսին թռչեր:
Իհարկե, մեզ ոչինչ չի խանգարում, որ երեխաներին իրականությանը մոտեցնենք նաև առավել լուրջ հարցեր առաջադրելով: Օրինակ՝ ՙԻ՞նչ կլիներ, եթե ամբողջ աշխարհում՝ բևեռից բևեռ, փողը հանկարծ անհետանար՚: Սա միայն մանկական երևակայության զարգացման թեման չէ: Այդուհանդերձ այսպիսիք հատկապես հարմար են երեխաներին, քանի որ նրանք ուժից վեր խնդիրներ լուծել սիրում են: Նրանց համար դա մեծանալու միակ հնարավորությունն է: Իսկ աշխարհում նրանք ամենից շատ շուտ մեծանալ են ձգտում: Սակայն աճելու նրանց իրավունքը միայն խոսքով ենք ընդունում: Ամեն անգամ, երբ ցանկանում են դրանից օգտվել, մեր ողջ իշխանությունը գործի ենք դնում՝ խոչընդոտելու համար:
Լրացուցիչ կրթություն
Ընտրեք ձեր ընկերներից մեկի մի անհեթեթ հարցը և դա դարձնելով վերնագիր՝ ի՞նչ եղավ, երբ․․․գրեք փոքրիկ երևակայական պատմություն։
Ի՞նչ եղավ, երբ առյուծը փղից մեծացավ
Աղվեսը որոշեց անտառի արքան դառնալ և մի խորամանկություն մտածեց։ Գնաց և սկսեց ինչ որ բան պատրաստել, տարբեր համեմունքներ խառնեց իրար և դուրս եկավ իր բնից։ Գնաց հասավ առյուծ արքային և ասաց.
— Իմ թագավոր, կերակուր եմ պատրաստել և շատ եմ ուզում առաջինը դու հմտեսես։
— Անուշ բույր ունի աղվես, լավ, որ բերել ես կփորձեմ։
Առյուծը սկսեց ուտել և հանկարծ վերածվեց գորտի, հետո դարձավ մուկ և վերջապես վերածվեց փղի։
Աղվեսը բոլորի կենդանիներին հավաքեց և ասաց.
Առյուծը հեռացավ և ինձ նշանակեց արքա, այսօրվանից ես եմ ձեր արքան։
Առյուծը դարձավ փիղ, աղվեսը թագավոր։
Ֆլորա Աճեմյան 